Geschiedenis

DageraadAlt1In 1910 werdt er bij T. van Duivendijk (scheepswerf´t zandje) te Lekkerkerk de Onderneming gebouwd. Deze trotse tweemastklipper was het paradepaard van de particuliere binnenvaartvloot.
De eerste reis maakte de Onderneming naar Burgsluis om daar suikerbieten te gaan laden voor de suikerfabriek in Bergen op Zoom. Want vrijwel alle zand- en grindvaarders uit Werkendam voeren in het najaar altijd suikerbieten uit de tientallen getijdenhavens in Zeeland en Zuid- Holland naar de diversen suikerfabrieken. Dit vanwegen de zeer goede vrachtprijzen die tijdens de bietencampagne betaald werden.

De Bouw van de tweemaster Onderneming kostte destijds f 13.00.-. Exclusief het zeiltuig, de dekkleden, en de losse inventaris zoals meerdraden, want e.d. waarvan de kosten f 3000,- bedroegen.

DageraadAlt2 De Onderneming was in 1910 met zijn 313 ton het grootste zeilschip van de Werkendamse vloot die toen uit 77 schepen bestond waaronder 34 zeilklippers.

In 1928 werd er in het achterschip van de Onderneming een 105 pk sterke tweetaktmotor van het merk Deutsche Werke gebouwd en in dat jaar werd het zeiltuig verwijderd.
Er kwam toen een stuurhut achter de roef en de achtermast werd verwijderd. De voorste mast werd ingekort voor de zelflosinstallatie voor zand en grind.

DageraadAlt3In 1928 was de Onderneming tevens de tweede zeilklipper van de Werkendamse vloot waar het zeiltuig werd verwijderd omdat er in het achterschip een hoofdmotor werd gebouwd.

In de crisisjaaren maakten veel particuliere Werkendammers (de meest grotere schepen) met hun schip de overstap naar de Rijnvaart omdat er in het zand en grind geen droog brood meer was te verdienen. Zo ging de Onderneming al in 1934 met stukgoed op de Boven Rijn varen.
Voor f 100 per week en een vrije machinekamer (omdat de gasolie door de huurder werd betaald) werd de Onderneming ingehuurd.

Voor de Onderneming was de Rijnvaart korte duur want al snel bleek dat de 105 PK tweetakt Deutsche Werke regelmatig te warm liep als die zwaar belast werd op de snel stromende Rijn.

DageraadAlt4Daarom ging men al in 1936 met dit schip weer zand en grind varen van de Beneden Rijn en Maas naar Zeeland.

In 1939 werd de kwakkelende 105Pk sterke tweetakt DeutscheWerke vervangen door een nieuwe 120 PK sterke viertaktmotor van het merk Deutsche Werke en die Motor heeft probleemlos gedraaid tot de Onderneming in 1970 werd verkocht.

Tijdens de Oorlog werd in 1942 de Klipper Onderneming korte tijd door de duitsers gevorderd en om die reden werd de mast en de zelflosbeweging verwijderd en aan dewal gebracht en is later nooit meer terug geplaatst op het schip.
Met enkele trucjes kreeg de Eigenaar korte tijd later zijn schip weer terug.

DageraadAlt5Met de bevrijding in 1945 lag de Onderneming geheel drooggevallen in de haven van Born. Deze haven lag toen geheel droog omdat de Duitsers of de geallieerden de sluizen bij het Julianakanaal hadden vernield waardoor zowel het kanaal als de haven van Born geheel leeg gelopen waren.

In 1957 werd er bij een Scheepswerf te Klein-Willebroek achterop de Onderneming een geheel nieuwe roef eneen stuurhut geplaatst. Na deze verbouwing werd er, eveneens in 1957, te werkendam scheepselekticiteit aanbegracht (24V). Tot toen had men op het schip geen enkele stroom voorziening. De Bemanning was voor verlichting e.d. geheel van petroleum afhankelijk.

In 1963 werd het schip voorzien van kalffdekken, waardoor het laadvermogen steeg tot 343 ton. Gelijktijdig werd de deenenboom verhoogd en werd het mastdek en de mastkoker verwijderd.

DageraadAlt6In 1967 ging de Onderneming tegen de wal en er werd niet meer mee gevaren. Geruime tijd lag het schip in Gorinchem en Werkendam, totdat het schip in 1970 werd verkocht aan Bert Baars te Enkhuizen. die er weer en zeilschip van maakte.

Bert Baars doopte het schip op de naam Dageraad!
Van toen tot nu heeft het schip veel verandering doorleeft. Het werd vernieuwd en gemodernisieert. Alleen de romp van het schip is nog onverandert en Origineel. Dat zorgt nog steeds voor de majesteuze uitstraling die het schip heeft!